Arbuz z polskiej plantacji? To możliwe! Choć jest to roślina ciepłolubna, dobór odpowiednich odmian i właściwa agrotechnika pozwalają osiągać bardzo dobre efekty również w naszym klimacie. Na plantacji na Sandomierszczyźnie sprawdziliśmy, jak wsparcie w postaci podwyższonych zagonów, biodegradowalnej folii ściółkującej oraz agrowłókniny osłaniającej pomogło roślinom przejść przez wymagający początek sezonu.
Jeszcze do niedawna uprawa arbuza w naszym klimacie wydawała się niemożliwa. Dziś polscy plantatorzy coraz śmielej wprowadzają go na swoje pola. Doskonałym tego przykładem jest Rafał Żmuda z firmy Syngenta, który kolejny sezon z powodzeniem testuje i rozwija uprawę różnych odmian arbuza na swojej plantacji.
Odpowiednio przygotowane stanowisko - fundament sukcesu
Sukces uprawy arbuza zależy od decyzji podejmowanych jeszcze przed wysadzeniem roślin. Odpowiednie przygotowanie stanowiska pozwala stworzyć optymalny mikroklimat, co ma bezpośredni wpływ na rozwój systemu korzeniowego, zdrowotność roślin i ostateczny plon.
Aby zapewnić uprawie najlepszy start, Rafał postawił na sprawdzone technologie, a także wsparcie Agrimpex. Na początku czerwca na plantacji wdrożono kompleksowe rozwiązania:
- uformowano lekko podniesione zagony,
- zainstalowano linie kroplujące,
- rozłożono biodegradowalną i kompostowalną w glebie folię ściółkującą.
Arbuzy potrzebują regularnego nawadniania, lecz są wyjątkowo wrażliwe na zastoiska wodne wokół systemu korzeniowego. Dlatego ważne było stworzenie warunków, które pozwolą zarówno odprowadzić nadmiar wody po ulewach, jak i zabezpieczyć plantację na wypadek suszy.
Odpowiedzią na te wymagania było wykonanie lekko podniesionych zagonów (wysokość około 18-20 cm). Przy większych opadach woda zbierała się pomiędzy nimi, ograniczając ryzyko nadmiernego zwilgotnienia gleby, a tym samym problemów związanych z zalewaniem korzeni. Jednocześnie pod folią ściółkującą poprowadzono linie kroplujące (po 1 linii na każdy rząd arbuza), które umożliwiły precyzyjne dostarczanie wody bezpośrednio do roślin podczas długich okresów bez opadów.
Co istotne, cały proces przygotowania stanowiska – formowanie zagonów, rozkładanie folii biodegradowalnej oraz rozprowadzanie linii kroplujących wykonano podczas jednego przejazdu maszyny do ściółkowania. Dzięki temu plantacja została kompleksowo przygotowana w bardzo krótkim czasie i przy minimalnym nakładzie pracy.
Dlaczego zastosowano folię biodegradowalną?
Folia biodegradowalna to doskonałe rozwiązanie w uprawie gatunków ciepłolubnych takich jak arbuz, melon, papryka czy ogórek. Czarny materiał ogranicza dostęp światła do powierzchni gleby, hamując rozwój chwastów, a jednocześnie zmniejsza parowanie wody w upalne dni oraz dogrzewa glebę, co przyspiesza ukorzenianie się roślin i gwarantuje ich dynamiczny wzrost.
Ogromną zaletą tego rozwiązania jest wygoda po zakończeniu sezonu. Po usunięciu linii kroplujących i wykonaniu standardowych zabiegów jak talerzowanie, folia pozostaje w glebie, gdzie w kolejnych miesiącach ulega całkowitemu rozkładowi, nie zostawiając po sobie mikroplastiku ani trwałych zanieczyszczeń.
Warto dodać, że w gospodarstwie wykorzystano folię o grubości 13 mikronów. Cechuje się ona wysoką elastycznością i odpornością na uszkodzenia, dzięki czemu idealnie przylega do zagonów podczas montażu i zachowuje pełną szczelność przez cały okres uprawy.
Odmiana ma znaczenie
Odpowiednio przygotowane stanowisko to fundament uprawy, ale o ostatecznym sukcesie decyduje również trafny dobór odmian. W naszym klimacie kluczowy jest wybór takich, które dobrze radzą sobie z krótszym okresem wegetacji oraz zmienną pogodą.
Na plantacji Rafała Żmudy przetestowano ponad 10 odmian różniących się terminem dojrzewania, rozmiarem owoców czy smakiem i kolorem miąższu. Wśród nich znalazły się m.in. Romanza, Mirsini oraz bezpestkowa Master.
- Romanza wyróżnia się bardzo dobrym rozwojem roślin oraz wysoką jakością owoców. To odmiana o bardzo słodkim, jędrnym i chrupkim miąższu, która jest doskonale dopasowana do polskich warunków uprawowych.
- Mirsini oferuje wysoką słodycz, bardzo dobrą jakość owoców oraz atrakcyjne walory smakowe. Jej rozbudowany system liścienny zapewnia naturalną ochronę owoców, osłaniając je przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym i ograniczając ryzyko uszkodzeń.
- Master to z kolei odpowiedź na potrzeby klientów poszukujących arbuzów bezpestkowych, łącząca wygodę jedzenia ze świetnym smakiem.
Czy warto osłaniać arbuzy agrowłókniną? Doświadczenia z plantacji
Początek sezonu dla arbuzów w polskich warunkach pozostaje szczególnie wymagający. Wiosenne wahania temperatur, a zwłaszcza chłodne noce, mogą spowolnić rozwój młodych roślin i negatywnie wpłynąć na ich kondycję.
Aby temu zapobiec, na plantacji przetestowano niestandardowe rozwiązanie – część kwatery około trzech dni po posadzeniu przykryto białą agrowłókniną osłaniającą. Choć pojawiły się obawy, czy osłona nie uszkodzi delikatnych pędów, podjęto ryzyko. Materiał pozostał na roślinach przez około dwa tygodnie – wystarczająco długo, by zabezpieczyć je przed chłodem, ale na tyle krótko, by nie zakłócić późniejszego dostępu owadów zapylających.
Efekty były widoczne już 17 czerwca, podczas zdejmowania okrywy. Arbuzy spod agrowłókniny miały zauważalnie bardziej rozwinięte pędy niż te z kwatery nieosłoniętej. Co ważne, materiał doskonale sprawdził się pod względem mechanicznym, delikatnie falował na wietrze, nie powodując żadnych otarć.
Test wykazał, że czasowe osłonięcie arbuzów stabilizuje mikroklimat i wygładza skoki temperatur między dniem a nocą, wydłużając czas aktywnego wzrostu. W efekcie młode arbuzy rozwijają się szybciej.
Kilka miesięcy pracy zakończonych sukcesem
Po kilku miesiącach od przygotowania plantacji pod uprawę arbuza nadszedł moment, na który czekaliśmy od początku sezonu, a więc zbiory. Podczas naszej wizyty 12 sierpnia część owoców była już w pełni rozwinięta, a plantacja znajdowała się na ostatnim etapie przed rozpoczęciem zbiorów.
Jedną z zalet odmiany Romanza okazało się wyrównane dojrzewanie. Najwcześniejsze owoce mogą przez kilka dni spokojnie pozostać na roślinie, czekając, aż pozostałe osiągną odpowiednie wybarwienie. Dzięki temu zbiór może zostać przeprowadzony praktycznie jednoetapowo, co jest dużym ułatwieniem przy organizacji prac na plantacji.
Bardzo dobre efekty osiągnięto również w przypadku odmiany Mirsini. Jej charakterystyczne, podłużne owoce wyrosły wyrównane i wybarwione, osiągając 100% plonu handlowego.
Cały sezon zamknął się rewelacyjnym wynikiem. Obfitość zdrowych i dorodnych arbuzów na plantacji Rafała Żmudy to najlepszy dowód na to, że odpowiednie przygotowanie stanowiska i wsparcie techniczne przynoszą znakomite efekty.
Mała niespodzianka na plantacji - melony też dały radę
Choć głównym bohaterem sezonu był arbuz, na plantacji znalazło się również miejsce na test kilku odmian melona (m.in. Athena). Była to kolejna próba sprawdzenia, jak ten gatunek radzi sobie w naszym klimacie. Pierwsze efekty okazały się niezwykle obiecujące – owoce dojrzały idealnie, zachwycając soczystością, intensywnym aromatem i głębokim smakiem.
Od eksperymentu do pełnego sukcesu
Tegoroczne zbiory dowodzą, że gatunki ciepłolubne mogą z powodzeniem zagościć na polskich polach. Przemyślane przygotowanie plantacji, stabilne nawadnianie oraz czasowa ochrona agrowłókniną stworzyły roślinom idealne warunki do wzrostu.
Sukces Rafała Żmudy to efekt połączenia wiedzy plantatora, trafnego doboru odmian oraz sprawdzonych technologii. To właśnie taka współpraca pozwala dziś z powodzeniem prowadzić uprawy, które jeszcze niedawno wydawały się w naszym klimacie niemożliwe.
Zobacz, co o plantacji mówią Rafał Żmuda z Syngenty i Tomek Poliszak z Agrimpex
Produkty Powiązane
